عرب ميڊيا آئوٽ ليٽ العربيه انگلش دعويٰ ڪئي آهي ته آمريڪا ۽ ايران جي وچ ۾ مفاهمت جي تجويز ڪيل ياداشت جي ڪاپي حاصل ڪئي وئي آهي، جنهن ۾ ڪيترائي اهم نقطا شامل آهن جن ۾ جنگ جو خاتمو، پابندين جو مرحلو ختم ڪرڻ، آبنائي هرمز جي بحالي ۽ ايران جي اقتصادي بحالي شامل آهن.
دستاويز موجب آمريڪا، ايران ۽ سندن اتحادي معاهدي تي صحيحن سان ايران، لبنان ۽ ٻين سمورن محاذن تي فوري ۽ مستقل جنگ بندي جو اعلان ڪندا. ٻئي ملڪ مستقبل ۾ ڪنهن به فوجي ڪارروائي، ڌمڪي يا هڪ ٻئي خلاف طاقت جي استعمال کان پاسو ڪرڻ جو عزم ڪندا.
تجويز ڪيل ياداشت تحت آمريڪا ۽ ايران هڪ ٻئي جي خودمختياري، علائقائي سالميت ۽ اندروني معاملن ۾ عدم مداخلت جي اصول کي تسليم ڪندا. ٻئي ملڪ 60 ڏينهن اندر حتمي معاهدي تائين پهچڻ لاءِ ڳالهيون ڪندا، جنهن ۾ گڏيل رضامندي سان واڌ ٿي سگهي ٿي.
دستاويز موجب آمريڪا معاهدي تي صحيحن کانپوءِ فوري طور تي ايران تي لاڳو ڪيل بحري بندش ختم ڪندو ۽ 30 ڏينهن اندر آبنائے هرمز ۽ سامونڊي رستن ۾ تجارتي سرگرميون جنگ کان اڳ واري سطح تي بحال ڪيون وينديون. ان سان گڏ آمريڪا حتمي معاهدي کانپوءِ 30 ڏينهن اندر ويجهن علائقن ۾ پنهنجي فوجي موجودگي کي گهٽائڻ يا ختم ڪرڻ جو به پابند هوندو.
معاهدي تحت ايران عرب نار ۽ نار عمان جي وچ ۾ ڪمرشل شپنگ به بحال ڪندو ۽ سامونڊي مائنز سميت فني رڪاوٽون هٽائڻ لاءِ قدم کڻندو.
دستاويز ۾ ايران جي معاشي بحالي لاءِ هڪ جامع منصوبو پڻ شامل آهي، جنهن تحت آمريڪا ۽ ان جا علائقائي ڀائيوار گهٽ ۾ گهٽ 300 بلين ڊالر مالي مدد ۽ سيڙپڪاري فريم ورڪ تي ڪم ڪندو. منصوبي جا تفصيل حتمي معاهدي جي 60 ڏينهن اندر طئي ڪيا ويندا.
تجويز ڪيل ياداشت جي مطابق، آمريڪا گڏيل قومن، IAEA ۽ ايران تي هڪ طرفي آمريڪي پابنديون هٽائڻ لاء هڪ متفقه شيڊول مقرر ڪندو. ان دوران ايراني خام تيل، پيٽروڪيميڪل شين، بئنڪنگ، انشورنس ۽ شپنگ تي پابندين کي آسان ڪرڻ لاءِ خاص پرمٽ جاري ڪيا ويندا.
ايٽمي معاملي تي ايران هڪ ڀيرو ٻيهر ان عزم کي ورجايو آهي ته هو ڪڏهن به ايٽمي هٿيار تيار نه ڪندو. جڏهن ته افزوده يورينيم ۽ ٻين جوهري معاملن بابت حتمي فيصلو ايندڙ جامع معاهدي ۾ ڪيو ويندو.
دستاويز ۾ اهو به چيو ويو آهي ته ڳالهين دوران ايران پنهنجي ايٽمي پروگرام جي صورتحال کي برقرار رکندو جڏهن ته آمريڪا نيون پابنديون لاڳو نه ڪندو ۽ خطي ۾ پنهنجي فوجي طاقت ۾ وڌيڪ اضافو نه ڪندو.
🔴 العربيه انگلش آمريڪا-ايران مفاهمتي ياداشت جي ڪاپي حاصل ڪري ورتي آهي. دستاويز ۾ هيٺيان اهم نقطا شامل آهن:
🔴 ايران ۽ آمريڪا، موجوده جنگ ۾ پنهنجن اتحادين سان گڏ، هن مفاهمتي ياداشت تي صحيح ڪرڻ تي فوري ۽… pic.twitter.com/gbAaB7SOIG
– العربيه انگريزي (@AlArabiya_Eng) 16 جون 2026
ان کان علاوه آمريڪا ايران جا منجمد اثاثا ۽ مالي وسيلا مرحليوار جاري ڪرڻ لاءِ تيار هوندو، جڏهن ته معاهدي تي عملدرآمد جي نگراني لاءِ گڏيل مانيٽرنگ ميڪنزم قائم ڪيو ويندو.
تجويز ڪيل ياداشت جي مطابق، حتمي معاهدو گڏيل قومن جي سلامتي ڪائونسل جي لازمي ۽ پابند قرارداد ذريعي تصديق ڪئي ويندي.
