اسلام آباد:
سينيٽ جي ناڻي بابت اسٽينڊنگ ڪميٽي ايڪسپورٽرز تي ٽيڪس گهٽائڻ ۽ ايف ٽي آر ۾ شامل ڪرڻ جي سفارش ڪري ڇڏي.
سينيٽ جي ناڻي بابت اسٽينڊنگ ڪميٽي جو اجلاس سليم مانڊوي والا جي صدارت هيٺ ٿيو، جنهن ۾ ڪراچي چيمبر آف ڪامرس اينڊ انڊسٽريز جي نمائندي جاويد بلواڻي ايڪسپورٽرز کي فائنل ٽيڪس ريجيم (ايف ٽي آر) ۾ شامل ڪرڻ جو مطالبو ڪيو.
هن چيو ته نارمل ٽيڪس ريجيم ۾ ٽيڪس جي شرح گهٽائي هڪ سيڪڙو ڪئي وڃي ۽ ان کي فائنل ٽيڪس ريجيم جو حصو بڻايو وڃي. جاويد بلواڻي چيو ته هر سال چيو ويندو آهي ته هي ٽيڪس ايندڙ سال ايف ٽي آر ۾ شامل ڪيو ويندو پر هن وقت تائين ائين ناهي ڪيو ويو.
ان موقعي تي سينيٽر محسن عزيز سوال اٿاريو ته هي ٽيڪس فائنل ٽيڪس ريجيم ۾ ڇو شامل نه ڪيو ويو؟ سينيٽر طلحه محمود چيو ته هڪ سيڪڙو به ٽيڪس نه هجڻ گهرجي، جيڪڏهن حڪومت پرڏيهي مٽا سٽا نه پر رڳو ٽيڪس چاهي ته ايڪسپورٽرن تي 45 سيڪڙو ٽيڪس لاڳو ڪري.
هن چيو ته وڌيڪ ٽيڪس لڳائڻ سان ايڪسپورٽ نه وڌندي، ٽيڪس جي شرح گهٽائي 0.50 سيڪڙو ڪئي وڃي. طلحه محمود چيو ته هو ان ترميم کي پاس ٿيڻ نه ڏيندا ۽ ان معاملي جي سخت مخالفت ڪندا.
ناڻي واري وزير محمد اورنگزيب ڪميٽي کي ٻڌايو ته ان ٽيڪس ۾ هڪ سيڪڙو ايڊوانس ٽيڪس ختم ڪيو ويو آهي. هن چيو ته ايڪسپورٽرز جي سهولت لاءِ سپر ٽيڪس جا 6 سليب ختم ڪيا ويا آهن، ايڪسپورٽرز کي ساڍا 4 سيڪڙو سود جي شرح تي فنانسنگ فراهم ڪئي پئي وڃي، ان مقصد لاءِ بجيٽ ۾ سبسڊي پڻ رکي وئي آهي.
هن چيو ته جيڪڏهن ملڪ وٽ وسيلا نه هجن ها ته 2022 وانگر ٻاهرين امداد لاءِ وڃڻو پوندو، پاڪستان وٽ اندروني ۽ بيروني بفرز موجود آهن، ان ڪري تيل جي عالمي بحران باوجود ملڪ ۾ تيل جي کوٽ ۽ قطارون پيدا نه ٿيون. ناڻي واري وزير واضح ڪيو ته ٽيڪس سڀني شعبن کي ڏيڻو پوندو.
جاويد بلواڻي چيو ته برآمد ڪندڙن کان 4.5 سيڪڙو بدران 5 سيڪڙو شرح سود وصول ڪيو وڃي ٿو. سپر ٽيڪس ايڪسپورٽرز کي سخت پريشاني ۾ وجهي ڇڏيو آهي. هن چيو ته ريفنڊز جي ادائگي ۾ گذريل سال جي ڀيٽ ۾ بهتري آئي آهي، تيز نظام ذريعي ادائيگين جو عمل بهتر ٿيو آهي. جيتوڻيڪ اڃا به هڪ کان ڏيڍ مهيني جي دير آهي.
سينيٽر عبدالقادر سوال اٿاريو ته ايف بي آر ايڪسپورٽرز کي ريفنڊ ڇو نه ڏئي رهيو آهي، جنهن تي ناڻي واري وزير چيو ته ريفنڊ ادا ڪيا پيا وڃن. هن سال رڪارڊ واپسي جاري ڪيا ويا آهن. هن وڌيڪ چيو ته هن کي ڪڏهن به برآمد ڪندڙن کان رقم جي واپسي بابت ڪا شڪايت ناهي ملي.
سينيٽر طلحه محمود چيو ته معاملا هيٺين سطح تي حل ٿيندا آهن جڏهن ته رپورٽ اعليٰ اختيارين کي ڏني ويندي آهي. هن دعويٰ ڪئي ته رقم جي واپسي صرف ’مڪا پروگرام‘ تحت ملي ٿي.
اسٽيشنري انڊسٽري جي نمائندي ڪميٽي کي ٻڌايو ته هن وقت اٽڪل 400 ارب روپين جا ريفنڊ رڪيا آهن. حڪومت کي هڪ ڀيرو ٻيهر واپسي جاري ڪرڻ گهرجي جيئن ڪووڊ دوران. هن چيو ته حڪومت صرف چانورن جي برآمد ڪندڙن کي مالي مدد فراهم ڪري رهي آهي.
اجلاس ۾ واپارين جي اسڪيم، صارف جي سامان تي تيز رفتاري ۽ ٽيڪس نيٽ ۾ واڌ بابت تفصيلي خيالن جي ڏي وٺ ڪئي وئي.
سينيٽر محسن عزيز مطالبو ڪيو ته تيز رفتار استعمال جي شين جي واضع لسٽ تيار ڪئي وڃي، کليل نه ڇڏي وڃي. هن چيو ته سادي اسڪيم ذريعي واپارين کي ٽيڪس نيٽ ۾ آڻڻ مشڪل آهي، نان فائلرز جو 3 سيڪڙو اضافي ٽيڪس صنعتڪار ادا ڪري ٿو جڏهن ته واپاري نه ٿا ڏين.
هن وڌيڪ چيو ته واپارين کان 25 هزار رپيا وڌيڪ ٽيڪس وصول ڪرڻ بدران 5 سالن جو پلان ٺاهيو وڃي ته جيئن انڪم ٽيڪس سان گڏ سيلز ٽيڪس به گڏ ڪيو وڃي. هن چيو ته واپارين تي هڪ سيڪڙو ٽيڪس تمام گهٽ آهي ان کي وڌائڻ گهرجي.
محسن عزيز چيو ته گذريل هڪ ڏهاڪي دوران پاڪستان ٻين ملڪن کان گهڻو پوئتي رهجي ويو آهي. جيڪي واپاري اڃا تائين ٽيڪس نيٽ ۾ شامل نه ٿيا آهن انهن خلاف سخت ڪارروائي ڪئي وڃي. هن سپر ٽيڪس جي حد 50 ڪروڙ رپين مان وڌائي هڪ ارب رپيا ڪرڻ، تعليم ۽ اسٽيشنري کي ٽيڪس کان ڇوٽ ڏيڻ ۽ آءِ ايم ايف کان ان حوالي سان خاص رعايتون وٺڻ جي به تجويز ڏني.
سينيٽر فاروق ايڇ نائيڪ مختلف خيراتي ادارن کي ڏنل ٽيڪس رليف تي سوال اٿاريندي چيو ته جيڪي مشنري ادارا مفت تعليم ۽ صحت جون سهولتون ڏيندا هئا اهي ملڪ مان هليا ويا آهن، جڏهن ته هاڻي ڪجهه خيراتي اسپتالون لکين رپيا خرچ ڪري رهيون آهن.
هن ناڻي واري وزارت کي تجويز ڏني ته معاملي جي جاچ لاءِ اسپيشل انويسٽيگيشن يونٽ قائم ڪيو وڃي.
سليم مانڊوي والا ياد ڪيو ته گذريل مالي سال ۾ خيراتي ادارن ۾ ڪيش گڏ ڪرڻ تي پابندي جي تجويز ڏني وئي هئي پر ايف بي آر ان تي عمل نه ڪيو.
ناڻي واري وزير تجويز ڏني ته ڪيش ڪائونٽر بند ڪيا وڃن. ٽيڪس پاليسي آفيس معاملي جو جائزو وٺندو. سليم مانڊوي والا ڪيش ڪائونٽر بند ڪرڻ ۽ ان تي سختي سان عملدرآمد کي يقيني بڻائڻ تي به زور ڏنو.
اجلاس دوران سينيٽر محسن عزيز چيو ته هو خاص اجازت سان اجلاس ۾ آيو آهي، جنهن تي سليم مانڊوي والا کيس اجلاس ۾ شرڪت جاري رکڻ لاءِ چيو.
محسن عزيز مذاق ڪندي چيو ته خاص اجازت ملڻ باوجود سندس خلاف جهنڊو بلند ٿي سگهي ٿو.
موجوده سياسي صورتحال جو ذڪر ڪندي سينيٽر عبدالقادر چيو ته هاڻي سندس پارٽي به بائيڪاٽ جو سڏ ڏئي سگهي ٿي. ان تي سليم مانڊوي والا چيو ته توهان چئي سگهو ٿا ته توهان جو تعلق ڪنهن پارٽي سان ناهي، جنهن تي عبدالقادر جواب ڏنو ته منهنجو تعلق وڏي پارٽي سان آهي.
اجلاس جي آخر ۾ اسٽينڊنگ ڪميٽي ايڪسپورٽرز تي لاڳو ٽيڪس کي حتمي ٽيڪس ريجيم ۾ شامل ڪرڻ ۽ ان جي شرح گهٽائڻ جي سفارش ڪئي.
