اسلام آباد:
ملڪ ۾ ڪڻڪ جي امڪاني بحران کي منهن ڏيڻ لاءِ وفاقي ۽ صوبائي حڪومتن جو ٻيو اهم اجلاس 5 ڏينهن دوران سڌ سماءَ واري وفاقي وزير احد چيما جي صدارت هيٺ ٿيو، جنهن ۾ پنجاب، سنڌ، خيبرپختونخواهه ۽ بلوچستان جي نمائندن شرڪت ڪئي.
اجلاس ۾ پنجاب وفاق کان 1 ملين ٽن ڪڻڪ فراهم ڪرڻ جو مطالبو ڪيو جڏهن ته سنڌ 220 هزار ميٽرڪ ٽن ڪڻڪ جو مطالبو ڪيو.
خيبرپختونخواهه سرڪاري شعبي لاءِ 100,000 ٽن ۽ خانگي شعبي لاءِ 700,000 ٽن ڪڻڪ جي ضرورت جو به اظهار ڪيو. ذريعن موجب وفاقي حڪومت ڪڻڪ امپورٽ ڪرڻ جي امڪان تي به غور ڪيو، پر حتمي فيصلو سمورن صوبن کان لکت ۾ گهرجون وصول ڪرڻ بعد ڪيو ويندو.
اجلاس ۾ ٻڌايو ويو ته ملڪ ۾ ڪڻڪ جي کوٽ جا بنيادي سبب ٻه اهم فيصلا آهن، جن ۾ ٻه سال اڳ آءِ ايم ايف جي شرطن تحت امدادي قيمت ختم ڪرڻ ۽ پنجاب ۽ سنڌ پاران هن سال هارين کان گهربل مقدار ۾ ڪڻڪ خريد ڪرڻ ۾ ناڪامي شامل آهن.
وفاقي وزير احد چيما چيو ته مقامي هارين جي مفادن جو هر صورت ۾ تحفظ ڪيو ويندو ۽ درآمد بابت ڪو به فيصلو ملڪي صورتحال جو جائزو وٺڻ بعد ڪيو ويندو.
سرڪاري انگن اکرن موجب هن سال ملڪ ۾ 2 ڪروڙ 97 لک 80 هزار ميٽرڪ ٽن ڪڻڪ پيدا ڪئي وئي، جڏهن ته گذريل سال جا 2 ڪروڙ ٽن ذخيرا به موجود آهن.
مجموعي طور تي موجود ڪڻڪ قومي ضرورت کان 125000 ٽن وڌيڪ آهي، پر پنجاب گهربل ذخيرا برقرار رکڻ ۾ ناڪام رهيو آهي.
ذريعن جو چوڻ آهي ته پنجاب حڪومت هارين کان 3 ملين ٽن ڪڻڪ خريد ڪرڻ جو هدف حاصل نه ڪري سگهي ۽ رڳو 480 هزار ٽن ڪڻڪ خريد ڪئي وئي، جڏهن ته سنڌ رڳو 2 لک ٽن کان وڌيڪ ڪڻڪ خريد ڪري سگهي.
اجلاس ۾ سنڌ پنجاب کي بين الصوبائي ٽرانسپورٽ تي پابنديون گهٽائڻ جي درخواست به ڪئي پر پنجاب محدود ذخيرن جو حوالو ڏيندي راضي نه ٿيو.
سرڪاري انگن اکرن موجب گذريل هڪ مهيني دوران سڄي ملڪ ۾ ڪڻڪ جي اگهن ۾ نمايان اضافو رڪارڊ ڪيو ويو.
پنجاب ۾ 40 ڪلو ڪڻڪ جو اگهه 4 هزار 188 رپين مان وڌي 4 هزار 423 رپيا، سنڌ ۾ 4 هزار 625 رپيا، خيبرپختونخواهه ۾ 5 هزار 100 رپيا ۽ بلوچستان ۾ 4 هزار 800 رپيا ٿي ويو.
ڪڻڪ جي اگهه ۾ واڌ سبب راولپنڊي، اسلام آباد، پشاور ۽ ڪراچي ۾ اٽي جو اگهه 142 رپيا في ڪلو ٿي ويو جڏهن ته گوجرانوالا ۾ اٽي جو اگهه 130 رپيا في ڪلو تائين پهچي ويو.
خيبرپختونخواهه حڪومت جي خزاني واري صلاحڪار مزمل اسلم چيو آهي ته 4 مهينا اڳ فصل پوکڻ باوجود ملڪ ۾ ڪڻڪ جي بحران جي صورتحال ڳڻتي جوڳي آهي، پنجاب مان گهربل خريداري نه ٿيڻ سبب بحران پيدا ٿيو آهي، اگهه گهٽائڻ جو واحد موثر حل ڪڻڪ درآمد ڪرڻ آهي.
