ڪراچي:
ڪراچي سميت سڄي سنڌ ۾ ٻارن (نئون ڄاول) جي وڌندڙ تعداد جي مقابلي ۾ سرڪاري اسپتالن جي پيڊيٽرڪ ايمرجنسي ڊپارٽمنٽ ۾ بسترن جي کوٽ سبب هر روز سوين ٻار علاج کان محروم ٿي رهيا آهن يا وري خانگي اسپتالن جو رخ ڪري رهيا آهن.
اسپتال انتظاميا ايمرجنسي بيڊز نه ڏيڻ جو عذر پيش ڪري ٿي، ڪراچي سميت سنڌ جي سرڪاري اسپتالن ۾ ٻارن جي ايمرجنسي علاج لاءِ رڳو 450 کان وڌيڪ بيڊ موجود آهن، جڏهن ته سنڌ ۾ هڪ سال کان گهٽ عمر جي ٻارن جو انگ 19 لک ۽ 5 سالن کان گهٽ عمر جي ٻارن جو انگ 95 لک کان وڌيڪ آهي.
انهن سرڪاري اسپتالن ۾ گذريل ڪيترن سالن کان ٻارن جي بسترن جي تعداد ۾ ڪو به اضافو نه ڪيو ويو آهي. واضح رهي ته صوبائي صحت کاتي 10 سال اڳ پيڊيٽريڪ ايمرجنسي کاتي کي هڪ غير سرڪاري اين جي او جي حوالي ڪيو هو، جنهن ۾ پبلڪ پرائيويٽ پارٽنرشپ تحت 10 سال اڳ ايمرجنسي لاڳو ڪئي وئي هئي.
حيرت جي ڳالهه اها آهي ته هر سال بجيٽ ۾ واڌ ڪئي پئي وڃي پر ٻارن جي ايمرجنسي کاتي ۾ بسترن جو تعداد نه وڌايو ويو آهي.
ڄاڻايل اين جي اوز پاران ٻارن جي ايمرجنسي ڊپارٽمينٽ لاءِ 2 ارب 40 ڪروڙ رپيا ساليانو بجيٽ ڏني ويندي آهي جيڪا بجيٽ بڪ ۾ لکيل آهي پر ان باوجود هر سال لکين ٻار علاج کان محروم آهن.
ڪراچي سميت سڄي سنڌ جي ٻارن جي 10 سرڪاري اسپتالن ۾ ٻارن جي ايمرجنسي شعبن ۾ 450 کان وڌيڪ بيڊ موجود آهن.
ٻارن جي ماهرن جو چوڻ آهي ته مصنوعي کير جي استعمال سبب ٻارن ۾ بيمارين ۾ خوفناڪ اضافو ٿي رهيو آهي.
ڪراچي جي سرڪاري اسپتالن جي پيڊيٽرڪ ايمرجنسي ڊپارٽمينٽ ۾ بسترن جو انگ 30 ٿي ويو آهي، سول اسپتال جي پيڊيٽرڪ ايمرجنسي ڊپارٽمينٽ ۾ 30 بسترا آهن، جڏهن ته اسپتال ۾ روزانو 100 کان وڌيڪ ٻارڙا فوت ٿي رهيا آهن.
اهڙي طرح اين آءِ سي اين جي ٻارن جي ايمرجنسي ڊپارٽمينٽ ۾ 68 بيڊ آهن ۽ هتي روزانو 400 کان وڌيڪ ٻار رپورٽ ٿين ٿا، لياري جنرل اسپتال جي پيڊيٽرڪ ايمرجنسي ڊپارٽمينٽ ۾ 30 بيڊ آهن جڏهن ته اسپتال ۾ روزانو 100 کان وڌيڪ ٻار رپورٽ ٿين ٿا.
سنڌ گورنمينٽ نارٿ ڪراچي اسپتال ۾ ٻارن جي ايمرجنسي ڊپارٽمينٽ ۾ 10 بيڊ آهن جڏهن ته اسپتال ۾ روزانو 30 کان 40 ٻار رپورٽ ٿين ٿا.
صدر جي رهواسي سيد يوسف جو چوڻ هو ته منهنجي ڌيءَ 7 مهينن جي آهي، کيس ساهه کڻڻ ۾ ڏکيائي ٿي رهي هئي، کيس اين آءِ سي ايڇ ۾ وٺي ويس.
سنڌ حڪومت جي ايڪسپينڊڊ پروگرام آف ايميونائيزيشن (اي پي آءِ) پاران جاري ڪيل انگن اکرن موجب سنڌ ۾ هڪ سال کان گهٽ عمر جي ٻارن جو انگ 1.9 ملين ۽ 5 سالن کان گهٽ عمر وارن ٻارن جو انگ 9.5 ملين آهي.
هن وقت خانگي اسپتالن ۾ ٻارن جي امتحاني فيس 2 هزار مان وڌائي 5 هزار رپيا ڪئي وئي آهي، جڏهن ته ڊاڪٽرن پاران مقرر ڪيل دوائن جي قيمتن تي ڪنٽرول نه ڪيو ويو آهي ۽ دوائن جي قيمتن ۾ خطرناڪ حد تائين اضافو ٿي ويو آهي.
هن وقت، خانگي اسپتالون ICU ۾ داخل ٿيڻ لاءِ 1 کان 2 لک رپيا اڳواٽ ادا ڪنديون آهن، جڏهن ته ICU ۾ داخل ٻارن جي سنڀال تي 80,000 کان 1 لک رپيا روزانه خرچ ايندو آهي.
پاڪستان پيڊياٽرڪ ايسوسيئيشن (سنڌ) جي صدر پروفيسر ڊاڪٽر وسيم جمالوي چيو آهي ته ٻن سالن کان ويڪسينيشن نه ٿيڻ ۽ مصنوعي کير جي استعمال سبب ٻارن ۾ بيمارين ۾ اضافو ٿي رهيو آهي.
سنڌ انسٽيٽيوٽ آف چائلڊ هيلٿ اينڊ نيونيٽالوجي جي سربراهه پروفيسر ڊاڪٽر جمال رضا موجب هر هڪ هزار مان 40 نوان ڄاول ٻار وقت کان اڳ ڄمڻ، انفيڪشن ۽ ساهه کڻڻ ۾ مشڪلاتن سبب فوت ٿين ٿا، جڏهن ته ماءُ جي غذائي کوٽ، پيدائش کان اڳ سنڀال نه ٿيڻ ۽ گهر جي غير محفوظ ترسيل سنڌ جي ٻهراڙين ۾ اهم مسئلا آهن.
هن چيو ته سنڌ انسٽيٽيوٽ آف چائلڊ هيلٿ اينڊ نيونٽالوجي اندرون سنڌ ۾ 13 اسپتالون قائم ڪيون آهن، جن ۾ ڪراچي جي چلڊرن اسپتال ڪورنگي به شامل آهي، جتي بسترن جو ڪل تعداد 879 آهي.
ڄاڻايل اين جي اوز جي ڊائريڪٽر آف آپريشنز ٻڌايو ته 16 سال اڳ صوبائي صحت کاتي پبلڪ پرائيويٽ پارٽنرشپ تحت ٻارن جي ايمرجنسي ڊپارٽمينٽ کي ڏنو هو ته جيئن ٻارن جي ايمرجنسي کاتي ۾ ايندڙ ٻارن کي فوري طبي امداد جي فراهمي کي يقيني بڻائي سگهجي.
هن چيو ته ڪراچي سميت سڄي سنڌ جي ٻارن جي 10 سرڪاري اسپتالن ۾ ٻارن جي ايمرجنسي کاتي ۾ 500 کان وڌيڪ بيڊ موجود آهن، جتي ايمرجنسي ۾ آيل ٻارن کي مفت طبي امداد ڏني پئي وڃي.
