واشنگٽن: ورلڊ بينڪ خبردار ڪيو آهي ته وچ اوڀر ۾ جاري ايران جنگ ۽ توانائيءَ جي وڌندڙ قيمتن سبب عالمي معيشت ڪورونا وبا کانپوءِ پنهنجي سست رفتاري جي شرح ڏانهن وڌي رهي آهي.
پنهنجي تازي گلوبل اڪنامڪ پراسپيڪٽس رپورٽ ۾، ورلڊ بئنڪ 2026 لاءِ پنهنجي عالمي معاشي ترقي جي اڳڪٿي کي 2.9 سيڪڙو کان گهٽائي 2.5 سيڪڙو ڪري ڇڏيو آهي. اداري موجب تيل ۽ توانائي جي قيمتن ۾ اضافو، مهانگائي ۾ اضافو ۽ قرضن جي بلند قيمت عالمي معاشي صورتحال کي وڌيڪ پيچيده بڻائي ڇڏيو آهي.
رپورٽ ۾ چيو ويو آهي ته ايران ۽ آمريڪا وچ ۾ ڇڪتاڻ ۽ آبنائي هرمز جي بندش عالمي توانائي جي فراهمي تي سخت دٻاءُ وڌو آهي. آبنائے هرمز دنيا ۾ تيل ۽ گئس جي نقل و حمل لاءِ سڀ کان اهم لنگهه سمجهي وڃي ٿي.
ورلڊ بينڪ موجب هن سال برينٽ خام تيل جي سراسري قيمت 94 ڊالر في بيرل تائين پهچي سگهي ٿي جيڪا گذريل سال جي ڀيٽ ۾ 36 سيڪڙو وڌيڪ آهي. اهڙي طرح ڀاڻن جي قيمتن ۾ به نمايان واڌ جو امڪان آهي، جنهن جي نتيجي ۾ سڄي دنيا ۾ خوراڪ مهانگي ٿيڻ جو خدشو آهي.
رپورٽ موجب 2026ع ۾ عالمي مهانگائي 4 سيڪڙو تائين پهچي سگهي ٿي، جڏهن ته عالمي معاشي ترقي گهٽجي 1.3 سيڪڙو تائين پهچي سگهي ٿي ۽ جيڪڏهن توانائي جي فراهمي ۾ رڪاوٽون برقرار رهيون ته مهانگائي 4.4 سيڪڙو تائين پهچي سگهي ٿي.
ورلڊ بينڪ خبردار ڪيو آهي ته ترقي پذير ملڪ هن بحران مان سڀ کان وڌيڪ متاثر ٿي سگهن ٿا. ايجنسي چيو آهي ته دنيا جي تقريبن ٻه ٽين ملڪن جي اقتصادي ترقي جي اڳڪٿي جنوري کان ڪٽي وئي آهي.
ورلڊ بينڪ جي صدر اجي بنگا چيو ته ترقي پذير ملڪ گذريل ڏهاڪي دوران ڪيترن ئي چئلينجن کي منهن ڏئي رهيا آهن ۽ موجوده بحران انهن مشڪلاتن ۾ اضافو ڪيو آهي. هن جي مطابق، حڪومتن کي عوام جي حفاظت، اقتصادي استحڪام، روزگار ۽ ترقي جي وچ ۾ توازن رکڻو پوندو.
تنظيم اعلان ڪيو آهي ته وچ اوڀر جي ڇڪتاڻ جي معاشي اثرن کان متاثر ملڪن جي مدد لاءِ 60 ارب ڊالرن تائين جي رقم مختص ڪئي وئي آهي، جڏهن ته ضرورت جي صورت ۾ ان امدادي پيڪيج کي 100 ارب ڊالرن تائين وڌائي سگهجي ٿو.
