آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ جنگبندي معاهدي جي اميد تي عالمي مارڪيٽ ۾ تيل جا اگهه ٻن هفتن جي گهٽ سطح تي اچي ويا.
عالمي خابرو اداري موجب عالمي مارڪيٽ ۾ برينٽ خام تيل جو اگهه 5.04 ڊالر گهٽتائي سان 98.50 ڊالر في بيرل جڏهن ته يو ايس ويسٽ ٽيڪساس انٽرميڊيٽ (ڊبليو ٽي آءِ) خام تيل جو اگهه 4.82 ڊالر گهٽجي 91.78 ڊالر في بيرل رهيو.
جيئن ته، ٻنهي معيارن کي 7 مئي کان وٺي پنهنجي گهٽ ترين سطح تي واپار جاري رکيو، مطلب ته پيٽرول جي قيمتن ۾ وڌيڪ 5 سيڪڙو گهٽجي ويو.
جيڪڏهن آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ معاهدو ٿي وڃي ۽ آبنائے هرمز ذريعي پيٽروليم شين جي فراهمي دنيا کي بحال ٿي وڃي ته پوءِ قيمتن ۾ وڌيڪ گهٽتائي جو امڪان آهي.
تيل جي قيمتن ۾ گهٽتائي آمريڪي صدر جي چوڻ کان پوءِ آئي آهي ته آمريڪا ۽ ايران جي وچ ۾ امن معاهدي تي وڏي پئماني تي اتفاق ٿي ويو آهي، جيڪو آبنائے هرمز کي مڪمل طور تي ٻيهر کولڻ جو سبب بڻجي سگهي ٿو.
واضح رهي ته 28 فيبروري تي اسرائيلي ۽ آمريڪي حملن ۾ فوجي قيادت سان گڏ ايراني سپريم ڪمانڊر آيت الله خامنه اي جي شهادت کانپوءِ پاسداران انقلاب آبنائے هرمز بند ڪري ڇڏيو هو.
دنيا جو تقريباً 25 سيڪڙو تيل ۽ گيس آبنائي هرمز ذريعي منتقل ٿئي ٿو، تنهن ڪري ان جي بندش سبب تيل جي کوٽ ۽ شپنگ جي قيمتن ۾ اضافو ٿيو آهي، جنهن جي ڪري پيٽرول جون قيمتون تاريخي بلندين تي پهتيون آهن.
ان دوران توانائي جي ماهرن جو چوڻ آهي ته جيتوڻيڪ ڳالهين ۾ اڳڀرائي هڪ مثبت نشاني آهي پر هرمز آبنائے هرمز ذريعي تيل جي سپلاءِ مڪمل طور تي معمول تي اچڻ ۾ ڪيترائي مهينا لڳي سگهن ٿا ڇو ته خطي ۾ تيل ۽ گيس جي سهولتن کي نقصان پهتو آهي، ان جي مرمت ٿيڻ باقي آهي.
اسپارٽا ڪموڊٽيز جي تجزيه نگار جون گو جي مطابق عالمي مارڪيٽ اڃا تائين 10 ملين بيرل کان وڌيڪ خام تيل جي روزاني کوٽ کي منهن ڏئي رهي آهي، ان ڪري ذخيرن تي دٻاءُ ان وقت تائين جاري رهندو جيستائين وچ اوڀر جي پيداوار مڪمل طور تي بحال نه ٿيندي.
ٻئي طرف يو بي ايس جي تجزيه نگار جيوواني اسٽينووو جو چوڻ آهي ته تيل جي مارڪيٽ لاءِ اصل اهميت زميني حقيقت آهي، يعني تيل جي حقيقي ترسيل، ۽ هن وقت آبنائي هرمز مان گذرندڙ سپلاءِ محدود آهي.
شپنگ انگن اکرن موجب، ايل اين جي سان ڀريل ٻه جهاز سومر تي پاڪستان ۽ چين لاءِ آبنائي هرمز کان روانا ٿيا، جڏهن ته عراقي خام تيل سان ڀريل هڪ وڏو سپر ٽينڪر تقريباً ٽن مهينن تائين ڦاٿل رهڻ کانپوءِ ڇنڇر ڏينهن خليج چين ڏانهن روانو ٿيو.
