سڄي دنيا مان لکين مسلمان مڪه المڪرمه ۾ گڏ ٿيا جتي انهن خطبو حج ٻڌو.
تفصيل موجب عرفات جي ميدان تي لکين حاجي جمع ٿيا جتي شيخ ڊاڪٽر علي بن عبدالرحمان الحذيفي خطبہ حج ڏنو.
الله تعاليٰ جي حمد ۽ ثنا ڪرڻ کان پوءِ نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جن فرمايو ته الله تعاليٰ حج کي فرض ڪيو آهي.
هن وڌيڪ چيو ته قيامت جو زلزلو انتهائي سخت آهي جڏهن ته آخرت جي وڏي ڪاميابي توحيد آهي. جيڪي ماڻهو شرڪ ۽ ڪفر ڪن ٿا، اهي اهڙين شين کي سڏين ٿا، جن ۾ ڪنهن به فائدي ۽ نقصان جي طاقت نه آهي.
شيخ صاحب وڌيڪ فرمايو ته جيڪو به الله کان ڊڄندو آهي الله ان لاءِ ٻيڻي جنت رکي ڇڏي آهي. الله صبر ڪرڻ وارن کي دوست رکندو آھي. جن قومن الله جي نعمتن جي ناشڪري ڪئي، انهن کان اهي نعمتون کسي ويون.
هن چيو ته الله تعاليٰ ابراهيم کي حج جي تبليغ ڪرڻ لاءِ چيو ۽ الله ان آواز کي دور دور تائين پهچائيندو. پري پري کان ماڻهو حج لاءِ آيا آهن ته جيئن هو دنيا ۽ آخرت ۾ ڪامياب ٿين. هتي نه جهڳڙو ڪرڻ آهي ۽ نه گناهه ڪرڻ جو ۽ الله تعاليٰ جو جيڪو واعدو ڪيو آهي سو پورو ٿيڻ گهرجي. ۽ جيڪو به ان شاء الله جو احترام ڪري ته اها تقويٰ جي نشاني آهي.
هن چيو ته سڄي دنيا مان مختلف رنگن جا ماڻهو هتي آيا آهن، جيڪو الله تعاليٰ جو وڏو مظهر آهي. الله تعاليٰ کي فخر آهي انهن ملائڪن ۾ جيڪي اڄ گڏ ٿيا ۽ عبادت ڪئي.
هن چيو ته عازمين حج هتي عرفات ۾ ترسندا ۽ پوءِ ٻئي ڏينهن مزدلفه ويندا، جنهن کانپوءِ حاجي منيٰ ڏانهن ويندا. ۽ الله جو ذڪر منيٰ ۾ ڪثرت سان ڪيو وڃي. توهان 11، 12 راتيون هتي منيٰ ۾ گذاريندا ۽ پنهنجي گهرن ڏانهن موٽڻ کان اڳ طواف ڪندا.
آخر ۾ هن دعا ڪئي ته الله تعالٰي سمورن حاجين کي سلامتي ۽ سلامتيءَ سان پنهنجن گهرن ڏانهن موٽائي ۽ سچائي کي سندن دلين ۾ سمائي ۽ سندن حج جا سمورا مناسڪ قبول فرمائي.
