ملڪ ۾ توانائي بحران، بجلي ۽ گئس جي مهانگي قيمت، برآمدات ۾ گهٽتائي ۽ صنعتن جي بندش سبب واپاري برادري سخت پريشان آهي.
فيڊريشن هائوس ۾ صدر اڪرام راجپوت، يو بي جي جي سرپرست اعليٰ ايس ايم تنوير ۽ ٻين آفيسرن هڪ پريس ڪانفرنس ڪئي، جنهن ۾ صنعتن کي درپيش مسئلن، مهانگي توانائي ۽ معاشي صورتحال تي تفصيلي خيالن جي ڏي وٺ ڪئي وئي.
نائب صدر آصف سخي ڳالهائيندي چيو ته فيلڊ مارشل ۽ وزيراعظم پاڪستان جا شڪر گذار آهيون جن وچ اوڀر ۾ امن لاءِ ڪردار ادا ڪيو پر هن خدشن جو اظهار ڪيو ته صنعت ايل اين جي بحران جو شڪار آهي.
نائب صدر امان پراچا پڻ فيلڊ مارشل ۽ وزيراعظم جي ڪردار کي ساراهيو ۽ چيو ته هڪ طرف بجلي سرپلس جون ڳالهيون ٿي رهيون آهن پر ان باوجود لوڊشيڊنگ جاري آهي. هن چيو ته گذريل 20 سالن ۾ ٽيرف 20 ڀيرا وڌيا آهن. موجوده صورتحال ۾ صنعتن کي مقابلي لاءِ رهجي ويو آهي جتي علائقي ۾ گئس ۽ بجليءَ جي بلند شرح ان جو مقابلو ڪرڻ ناممڪن بڻائي ڇڏيو آهي.
ريٽيل چائنس ايسوسيئيشن جي صدر اسفند يار مطالبو ڪيو ته دڪان بند ڪرڻ جو وقت رات 10 وڳي تائين ڪيو وڃي. ترڪي ۽ سعودي عرب ۾ مال ۽ مارڪيٽون به رات 10 وڳي تائين کليل هونديون. هن چيو ته سيلز ٽيڪس ۽ ٻيا سمورا ٽيڪس حڪومت کي ادا ڪيا پيا وڃن. موجوده ڪم جا ڪلاڪ پڻ ٽيڪس سيڪٽر متاثر ٿيا آهن.
ريحان جاويد چيو ته صنعتن جو منظور ٿيل لوڊ 22 هزار ميگا واٽ آهي جڏهن ته بجلي جي ڪل نصب گنجائش 41 هزار ميگا واٽ آهي پر صنعتون مشڪل سان 3 هزار ميگا واٽ بجلي استعمال ڪري رهيون آهن.
يو بي جي صدر زبير طفيل مطالبو ڪيو ته دڪانن جا ڪم جا ڪلاڪ صبح 8 وڳي کان رات 10 وڳي تائين وڌايو وڃي. هن چيو ته بلوچستان ۾ گئس جا ذخيرا استعمال ۾ آڻڻ گهرجن. مڪاني ادارن کي نظام جي بهتري لاءِ ڪردار ادا ڪرڻ گهرجي.
هن وڌيڪ چيو ته گوادر ۾ ترقي رڪجي وئي آهي، ڪيتريون ئي صنعتون بند آهن، 40 سيڪڙو کان وڌيڪ آبادي غربت جي لڪير کان هيٺ زندگي گذاري رهي آهي.
ايس ايم تنوير چيو ته هو فيلڊ مارشل شهباز شريف، اسحاق ڊار ۽ محسن نقوي کي مبارڪباد پيش ڪري ٿو. هي اتحاد قائم رکي. هن چيو ته ايف پي سي سي آءِ فيلڊ مارشل کي امن جو نوبل انعام ڏيڻ جي سفارش ڪري ٿي.
پريس ڪانفرنس کي خطاب ڪندي هن چيو ته شيڊول بجيٽ ۽ 5 سالن جو اقتصادي منصوبو 30 اپريل تي پيش ڪيو ويندو، هن چيو ته 500 ملين ڊالرن جا بانڊ وڪڻيا ويا، جنهن سان ملڪ جي وقار ۾ بهتري اچي رهي آهي. موجوده صورتحال ۾ 10 کان 15 ارب ڊالرن جا يورو بانڊ به وڪرو ٿي سگهن ٿا.
هن وڌيڪ چيو ته گذريل سال ايڪسپورٽ 33 ارب ڊالر هئي جڏهن ته حڪومت هر سال 10 سيڪڙو واڌ جو هدف مقرر ڪيو هو پر هن سال 37 ارب ڊالرن جي هدف جي مقابلي ۾ ايڪسپورٽ 30 ارب ڊالر رهڻ جو امڪان آهي جنهن سان 7 ارب ڊالرن جو نقصان ٿيندو.
هن چيو ته ملڪ ۾ 41 هزار ميگاواٽ بجلي پيدا ڪرڻ جي گنجائش آهي پر صنعتون رڳو 3200 ميگاواٽ بجلي استعمال ڪري رهيون آهن، جيڪو مجموعي صنعتي لوڊ جو 13 سيڪڙو آهي، جڏهن ته صنعتن جي بندش سبب بجلي جو استعمال گهٽجي رهيو آهي.
ايس ايم تنوير چيو ته 12 هزار ميگاواٽ سستي متبادل بجلي جي گنجائش موجود آهي ۽ صرف 3 هزار ميگاواٽ استعمال ٿي رهي آهي. ڏاکڻين علائقن ۾ پيدا ٿيندڙ سستي بجلي جي 9 هزار ميگا واٽ گنجائش ضايع ٿي رهي آهي.
هن چيو ته ملڪ جي ڏاکڻين علائقن ۾ پيدا ٿيندڙ سستي بجلي کي اترين علائقن ڏانهن منتقل ڪرڻ لاءِ ٽرانسميشن لائين نه ٺاهي وئي، ان دير جي ذميواري توانائي واري وزارت تي آهي. مٽياري ٽرانسميشن لائين منصوبي تي گذريل 3 سالن کان ڪا به اڳڀرائي نه ٿي آهي.
ايس ايم تنوير جو چوڻ هو ته جي ڊي پي جو 18 سيڪڙو پرچون جو حصو آهي، پر دڪان رات 10 وڳي بند ٿيڻ باوجود بجلي نه آهي. هن چيو ته سرمايو اتي وڃي ٿو جتي نفعو هجي ۽ جيڪڏهن منافعو هجي. ان ئي فارمولي تحت پرڏيهه وڃڻ وارو سرمايو واپس آڻي سگهجي ٿو.
محسن نقوي طرفان مني چينجرز بابت ڳالهائيندي هن چيو ته بينڪن ذريعي ٽرانزيڪشن کي فروغ ڏنو ويندو. آءِ ايم ايف جي شرطن سبب معافي نه ٿي ملي سگهي. هن چيو ته صنعتن کي رليف ڏيڻ بابت حڪومت سان ڳالهيون جاري آهن.
