پاڪستان ۾ هر 45 منٽن ۾ هڪ عورت حمل سان لاڳاپيل پيچيدگين سبب پنهنجي جان وڃائي ٿي، هڪ ماءُ جي زندگي بچائڻ لاءِ فيملي پلاننگ ۽ صحت جي سهولتن تائين رسائي ضروري آهي.
چوٿين انٽرنيشنل فيملي پلاننگ سمٽ جناح سنڌ ميڊيڪل يونيورسٽي ۽ ڊپارٽمينٽ آف گائنيالاجي، وارڊ 9-بي، جناح پوسٽ گريجوئيٽ ميڊيڪل سينٽر جي گڏيل سهڪار سان منعقد ڪئي وئي، جنهن ۾ صحت جي ماهرن، محققن، پاليسي سازن ۽ لاڳاپيل شخصيتن شرڪت ڪئي.
اجلاس جو موضوع ”نوجوان، خانداني منصوبابندي ۽ ڊجيٽل انوويشن“ هو، جنهن جو مقصد ماءُ ۽ ٻار جي صحت، خانداني منصوبابندي ۽ وڌندڙ آباديءَ جي مسئلن کي منهن ڏيڻ لاءِ جديد ۽ موثر حڪمت عملين تي غور ڪرڻ هو.
اجلاس کي خطاب ڪندي سنڌ جي صحت واري صوبائي وزير ڊاڪٽر عذرا فضل پيچوهو چيو ته سنڌ حڪومت زچگي جون سهولتون عوام جي درين تائين پهچائڻ لاءِ عملي قدم کڻي رهي آهي، پراڻين ڊسپينسرين کي برٿنگ اسٽيشنز ۾ تبديل ڪيو پيو وڃي، جڏهن ته ڪميونٽي مڊ وائفز کي تربيت ڏني پئي وڃي ته جيئن گهرن ۾ ئي زچگي جون سهولتون فراهم ڪيون وڃن.
هن چيو ته اسپتالن ۾ ڪمپليڪس ۽ ايمرجنسي زچگي جي ڪيسن جي بروقت منتقلي لاءِ ايمبولينس سسٽم کي وڌيڪ موثر بڻايو پيو وڃي، جڏهن ته صحت مرڪزن ۾ دوائن ۽ ضروري طبي سامان جي بلدياتي فراهمي کي يقيني بڻائڻ لاءِ سپلائي چين سسٽم کي به بهتر ڪيو پيو وڃي ته جيئن بنيادي سطح تي ڪم ڪندڙ طبي عملي کي سموريون ضروري سهولتون ميسر هجن ته جيئن مريضن جون زندگيون بچائي سگهجن.
هن چيو ته اسپتالن ۾ ميڊيا جي موجودگي جي اجازت ناهي، ڊاڪٽر ۽ ٻيا جيڪي ماڻهو ميڊيا سان ڳالهائڻ چاهين ٿا اهي اسپتال مان ٻاهر اچن ۽ پنهنجي راءِ ڏين. هن ميڊيا کي چيو ته اسپتالن جي خرابين جي نشاندهي ڪئي وڃي، ڇو ته توهان جي نشاندهي اسان جي مدد ڪري ٿي.
هن چيو ته سمورن ڊاڪٽرن کي اجازت آهي ته هو ميڊيا سان ڳالهائي ۽ پنهنجي راءِ ڏين، ڊاڪٽر ميڊيا کي پنهنجي راءِ ڏين ۽ سمورين حقيقتن کان آگاهه ڪن. هن چيو ته جناح اسپتال جي مسئلن لاءِ ڊاڪٽر خالد شير سان رابطو ڪيو، مون ڊاڪٽر خالد شير کي چيو آهي ته هاڻي کان هو ميڊيا کي روڪيندو.
ڪراچي جي جناح پوسٽ گريجوئيٽ ميڊيڪل سينٽر ۾ جاري چوٿين انٽرنيشنل فيملي پلاننگ سمٽ کي خطاب ڪندي سنڌ جي صحت واري وزير ڊاڪٽر عذرا فضل پيچوهو چيو ته اڄ مان اوهان کي ٻڌائڻ چاهيان ٿي ته سنڌ ڇا ڪري رهي آهي، سنڌ حڪومت ڇا ڪري رهي آهي، ان حوالي سان سنڌ ملڪ ۾ سڀ کان اڳتي آهي. هن چيو ته اسان ڪيترائي قانون ٺاهيا آهن جن جو ڪٿي به وجود ناهي.
هن چيو ته سنڌ ۾ سي سيڪشن سبب موت جي شرح وڌي رهي آهي، ان تي ڪم ڪري رهيا آهيون ۽ جلد نتيجا سامهون ايندا. هن چيو ته ٽئين سي سيڪشن کانپوءِ جيڪا عورت آئي، ان کي ٽي ايل ڪيو وڃي.
هن وڌيڪ چيو ته عورتن لاءِ ٽرانسپورٽ جي ڪا به سهولت نه آهي ان ڪري ان کي بهتر بڻائڻ لاءِ پيدائشي مرڪز قائم ڪيا پيا وڃن.
يونيورسٽيز ۽ بورڊز واري وزير اسماعيل راهو سمٽ منعقد ڪرڻ تي پروفيسر ڊاڪٽر نگهت شاهه کي خراج تحسين پيش ڪندي چيو ته نوجوان اسان جو سڀ کان وڏو اثاثو آهن، اعليٰ تعليمي ادارن جو مقصد صرف ڊگريون ڏيڻ نه پر نوجوانن ۾ پيداواري صحت، ذميوار فيصلا ۽ صحت بابت شعور اجاگر ڪرڻ به آهي.
جناح سنڌ ميڊيڪل يونيورسٽي جي وائيس چانسلر ۽ چيف پيٽرن پروفيسر امجد سراج ميمڻ مردن جي حملن کان بچاءَ جي اهميت تي زور ڏيندي چيو ته ويسڪٽومي آدمشماري ڪنٽرول ڪرڻ لاءِ هڪ اهم اوزار آهي، سمورن اسپتالن ۾ آگاهي ۽ سهولتن جي دستيابي کي يقيني بڻايو وڃي. هن چيو ته سنڌ ۾ ويسڪٽومي جا ڪيس 2021ع ۾ 24 مان وڌي 2025ع تائين 4 هزار کان مٿي ٿي ويا آهن، جنهن رجحان کي اڳتي وڌائڻ جي ضرورت آهي.
چيف آرگنائيزر پروفيسر ڊاڪٽر نگهت شاهه، پرو وائيس چانسلر جناح سنڌ ميڊيڪل يونيورسٽي ۽ هيڊ، گائنيالاجي ڊپارٽمينٽ، وارڊ 9-B، جي پي ايم سي چيو ته پاڪستان جي آبادي ۾ هر سال اٽڪل 6 ملين ماڻهن جو اضافو ٿي رهيو آهي، جڏهن ته حملن کان بچاءَ جا طريقا استعمال ڪرڻ وارا صرف 34 سيڪڙو آهن ۽ 17.8 سيڪڙو ماڻهو پنهنجي خانداني پلاننگ جي ضرورتن کي پورو نٿا ڪري سگهن.
هن چيو ته سمٽ جو مقصد نوجوانن کي جديد ڊجيٽل ذريعن ۽ درست معلومات سان آراسته ڪرڻ آهي ته جيئن هو پنهنجي صحت ۽ مستقبل بابت باخبر ۽ ذميوار فيصلا ڪري سگهن. اجلاس ۾ جناح پوسٽ گريجوئيٽ ميڊيڪل سينٽر جي ايگزيڪيوٽو ڊائريڪٽر ڊاڪٽر خالد شير ۽ ٻين ماهرن، محققن ۽ پاليسي ميڪرز پڻ شرڪت ڪئي.
مقررين ماءُ ۽ ٻار جي صحت، خانداني منصوبابندي ۽ آبادي جي توازن لاءِ مربوط ۽ موثر قدمن جي ضرورت تي زور ڏنو. شرڪت ڪندڙن ان ڳالهه تي به زور ڏنو ته پاڪستان ۾ حمل ۽ ولادت سان لاڳاپيل پيچيدگين سبب هر 45 منٽن ۾ هڪ عورت جي فوت ٿيڻ جو مسئلو تمام گهڻي ڳڻتي جوڳو آهي، جنهن کي منهن ڏيڻ لاءِ بروقت طبي امداد، محفوظ مادريت، خانداني منصوبابندي ۽ صحت جي بنيادي سهولتن تائين آسان رسائي کي قومي ترجيح بڻائڻ گهرجي.
اجلاس ۾ فيصلو ڪيو ويو ته ”مان رهي سلامتي“ رڳو نعرو نه پر پاڪستان جي عوام جي صحت جي بهتر مستقبل لاءِ مستقل ۽ متحد قومي ترجيح هجڻ گهرجي.
