اسلام آباد:
پاڪستان آءِ ايم ايف پروگرام تحت لاڳو ڪيل اڪثر شرطن تي مڪمل يا جزوي طور تي عمل ڪري چڪو آهي، پر توانائي، نجڪاري ۽ ٽيڪس نيٽ جي توسيع جهڙن شعبن ۾ ترقي اڃا به سست آهي.
سڌ سماءَ وارن ذريعن موجب حڪومت ڪيترن ئي اهم سڌارن تي اڳڀرائي ظاهر ڪئي آهي، جنهن کي آءِ ايم ايف سان جاري ڳالهين ۾ مثبت اڳڀرائي قرار ڏنو پيو وڃي.
ذريعن جو چوڻ آهي ته قيمتن جي ويجهو آڻڻ لاءِ بجلي ۽ گيس جي قيمتن ۾ واڌ جي شرط تي جزوي عملدرآمد مڪمل ڪيو ويو آهي.
اهڙي طرح، مٽاسٽا جي شرح گهڻو ڪري مارڪيٽ جي بنياد تي ڇڏي وئي آهي، رپئي جي قيمت تي مصنوعي دٻاء کي گهٽائڻ، جنهن کي فنڊ جي اهم مطالبن مان هڪ سمجهيو ويندو هو.
اسٽيٽ بئنڪ جي خودمختياري بابت قانون سازي ۽ سڌارا پڻ لاڳو ڪيا ويا آهن جڏهن ته اضافي ٽيڪس قدمن ذريعي روينيو وڌائڻ جي ڪوشش ڪئي وئي آهي.
ٽيڪس نيٽ کي وسيع ڪرڻ لاءِ نان فائلرز ۽ غير دستاويزي معيشت خلاف به ڪارروائيون تيز ڪيون ويون آهن.
جڏهن ته، ڪجهه علائقن ۾ هدف مڪمل طور تي حاصل نه ٿي سگهيا آهن. زرعي انڪم ٽيڪس جي قانونن ۾ ترميمون ڪيون ويون پر ان تي اثرائتو عمل اڃا تائين ناهي ٿيو.
ايف بي آر جي ڊجيٽلائيزيشن ۽ پوائنٽ آف سيل سسٽم تي ڪم جاري آهي پر ٽيڪس ڏيندڙن جي انگ ۾ ڪو خاص اضافو ناهي ٿيو.
توانائي جو شعبو آءِ ايم ايف جي ڌيان جو مرڪز بڻيل آهي. حڪومت گردشي قرضن کي گهٽائڻ ۾ مڪمل ڪاميابي حاصل نه ڪري سگهي آهي، جڏهن ته بجلي جي ورڇ ڪندڙ ڪمپنين جي نجڪاري ۽ بحالي جو عمل به سست آهي.
ذريعن موجب ڪيترن ئي خساري ۾ هلندڙ حڪومتي ادارن تي مالي بار گهٽائڻ جي قدمن جا محدود نتيجا سامهون آيا آهن جڏهن ته چيو پيو وڃي ته پي آءِ اي جي نجڪاري جو عمل آخري مرحلي ۾ آهي.
حڪومت توانائي جي شعبي ۾ محدود سبسڊي ڏني آهي، پر مڪمل ٽارگيٽڊ سبسڊي سسٽم اڃا تائين لاڳو ناهي ڪيو ويو. اهڙي طرح صوبائي مالياتي سرپلس جا هدف مڪمل طور حاصل نه ٿي سگهيا آهن.
ذريعن موجب درآمدي پابندين ۽ مصنوعي مٽاسٽا جي ڪنٽرول ۾ نرمي ڪئي وئي آهي پر آءِ ايم ايف مڪمل فري مارڪيٽ سسٽم تي زور ڏئي رهيو آهي.
ماحولياتي مالياتي سڌارن لاءِ هڪ پاليسي فريم ورڪ تيار ڪيو ويو آهي، پر عملي ترقي شروعاتي مرحلي ۾ آهي.
حڪومتي حلقن جو چوڻ آهي ته سڌارن جو عمل جاري آهي ۽ ايندڙ جائزي ڳالهين تائين وڌيڪ اڳڀرائي جو امڪان آهي، جڏهن ته معاشي استحڪام جي تسلسل لاءِ آءِ ايم ايف پروگرام جي شرطن تي عملدرآمد کي ناگزير قرار ڏنو پيو وڃي.
