وچ اوڀر ۾ جنگ سڄي دنيا لاءِ خوفناڪ خواب بڻجي چڪي آهي. هن جنگ نه رڳو اهم هوائي ۽ سامونڊي رستا بند ڪري ڇڏيا آهن، پر تيل ۽ گئس کان سواءِ سڄي دنيا ۾ صنعتي ۽ معاشي سرگرميون به مفلوج ٿي ويون آهن. ان سان جتي صنعتون تباهه ٿي ويون آهن، اتي عام ماڻهن جي گهريلو زندگي کي به مشڪل بڻائي ڇڏيو آهي.
ڪو وقت هو جڏهن ماڻهو ڪوئلي، ڪاٺ ۽ گوبر جهڙين شين سان کاڌ خوراڪ پچائيندا هئا ۽ سرسيءَ جو تيل استعمال ڪندا هئا ته رات جو ڏيئو ٻاريندا هئا، پر هاڻي پيٽرول ۽ گيس جهڙين نعمتن جي دريافت کان پوءِ صنعتون ۽ ماڻهو بجلي ۽ گئس جهڙين سهولتن مان فائدو حاصل ڪري رهيا آهن، پر موٽرسائيڪلن، ڪارن، ٽرينن، هوائي جهازن ذريعي آسانيءَ سان ڊگهي فاصلي جو سفر ڪري سگهن ٿا.
تيل ۽ گيس اڃا به فطرت جي خزانن ۾ وافر مقدار ۾ آهن، پر ڪجهه ملڪ پنهنجي طاقت جي زور تي جنگين ذريعي دنيا کي تيل ۽ گئس جي فراهمي ۾ رڪاوٽ بڻيل آهن. قدرت مشرق وسطيٰ جي ملڪن کي تيل ۽ گيس جا انيڪ ذخيرا فراخدليءَ سان عطا ڪيا آهن، جن مان گذريل صديءَ کان دنيا جا سمورا ملڪ لطف اندوز ٿي رهيا آهن، پر هاڻي وچ اوڀر جا ملڪ، جن وٽ تيل ۽ گئس جا وسيع ذخيرا آهن، هڪ خوفناڪ جنگ ۾ جڪڙيل آهن.
اسرائيل ۽ آمريڪا گڏجي ايران تي حملو ڪري هن خطي کي خطري ۾ وجهي ڇڏيو آهي. 40 ڏينهن جي جنگ کانپوءِ جنگ بندي يقيني طور تي طئي ٿي چڪي آهي، پر اسلام آباد ۾ ٿيندڙ ڳالهين جو پهريون دور ناڪام ٿي ويو آهي، هاڻي ڳالهين جو ٻيو دور به ڊيڊ لاڪ ٿيندي نظر اچي رهيو آهي.
بدقسمتيءَ سان وچ اوڀر ۾ هڪ اهڙو ملڪ به آهي جيڪو پنهنجي توسيع پسند پاليسين جي ڪري لڳ ڀڳ اڌ صدي کان پوري وچ اوڀر جو امن تباهه ڪري رهيو آهي.
ٻي مهاڀاري لڙائيءَ کان اڳ اهي هڪ بي وطن قوم هئا جيڪي دنيا جي مختلف ملڪن ۾ پکڙيل هئا. هيءَ قوم، جنهن کي يهودي چيو وڃي ٿو، پنهنجي نافرمانيءَ جي ڪري دنيا ۾ هميشه بي عزت ۽ بي وطن رهي آهي، پر هيءَ اها قوم آهي، جنهن وٽ دولت جي فراوانيءَ جي باوجود دنيا ۾ نيڪيءَ جو مظهر نظر نه ٿو اچي.
ٻي عالمي جنگ ۾، مغربي اتحادين لاءِ جاسوسي ڪرڻ ۽ جرمنيءَ سان خيانت ڪرڻ جي بدلي ۾، جنگ جي فاتحن، برطانيه ۽ آمريڪا، کين انعام طور فلسطين جي سرزمين تي آباد ٿيڻ تي مجبور ڪيو.
مغربي ملڪ به انهن کي خوش ڪرڻ چاهيندا هئا، ڇاڪاڻ ته اهي دولتمند يهودين کان گهربل سرمايو حاصل ڪندا رهيا. جيتوڻيڪ هيءَ وڏي دولتمند قوم آهي، پر انهن جي سموري دولت غير قانوني طريقي سان حاصل ڪئي وئي آهي.
وچ اوڀر ۾ آباد ٿيڻ کان پوءِ، هنن جلد ئي سڄي خطي کي فتح ڪرڻ جا خواب ڏسڻ شروع ڪيا، ڇاڪاڻ ته قديم گريٽر اسرائيل جو تصور اڃا تائين سندن ذهنن ۾ موجود هو. هنن 1967ع ۾ پنهنجي ملڪ اسرائيل کي خطي جو طاقتور ملڪ بڻائي سڄي وچ اوڀر تي قبضو ڪرڻ لاءِ واقعي وڏي جنگ شروع ڪئي، جنهن ۾ هنن اردن ۽ شام جي ڪيترن ئي علائقن تي قبضو ڪري ورتو.
اهي علائقا اڄ به اسرائيل جي قبضي ۾ آهن، اهي لکين ڪوششن باوجود اسرائيل کان آزاد نه ڪرائي سگهيا آهن. ڇاڪاڻ ته انهن جي طاقت جو سرچشمو آمريڪا آهي، جنهن جي اجازت سان اڄ اهو ايٽمي ملڪ بڻجي چڪو آهي، پر ان جو ايٽم بم اڻ اعلانيل آهي ۽ ان تي ڪا به پابندي نه آهي، اهو خطي ۾ ناقابل تسخير آهي.
1973ع ۾ هن مصر جي سينا واري علائقي تي به قبضو ڪيو، پر بعد ۾ آمريڪي دٻاءُ سبب ان کي خالي ڪرڻو پيو. بهرحال، هن وقت اسرائيل پنهنجي فوجي طاقت ۽ آمريڪي آشيرواد تي غالب آهي. اهو عربن جي سرزمين تي قبضو ڪرڻ چاهي ٿو، پر ايران ان جي ان خواهش جي راهه ۾ سڀ کان وڏي رڪاوٽ آهي.
هو ايران جي ايٽمي منصوبي کان ڊڄن ٿا، جنهن کي هو هر صورت ۾ ختم ڪرڻ چاهي ٿو، جيتوڻيڪ ايران چيو آهي ته هو فوجي نه پر يورينيم افزودگي ڪري سماجي ڪم ڪرڻ چاهي ٿو، پر اسرائيل کي ڊپ آهي ته هو پنهنجي آڙ ۾ ايٽم بم ٺاهي سگهي.
هاڻ آمريڪا چاهي ٿو ته ايران کان ختم ٿيل افزوده يورينيم حاصل ڪري، پر ايران ان لاءِ تيار ناهي. ان کان پوءِ آمريڪا ۽ اسرائيل ايران کي ڳالهين ۾ الجھائي ايران تي حملو ڪيو.
هاڻي ته جنگ بند ٿي چڪي آهي، پر ڳالهين جو پهريون مرحلو ناڪام ٿي چڪو آهي، تنهن ڪري ڳالهين جي ٻئي مرحلي کان اڳ آمريڪا ايران جي بحريه کي بند ڪري ڇڏيو ته جيئن ان جو ڪو به جهاز ايران پهچي نه سگهي. هن هڪ ايراني ٻيڙي کي نقصان پهچايو ۽ ان تي قبضو ڪيو.
هاڻي ايران ڳالهين جي ٻئي دور ۾ شرڪت لاءِ شرط رکي آهي ته هو پهريان ايران جي بحري بندش ختم ڪري، ان کانپوءِ ئي ڳالهيون ممڪن ٿي سگهن ٿيون. ايران جي مطالبي تي غور ڪرڻ بدران ٽرمپ مسلسل ان کي تباهه ڪرڻ جون ڌمڪيون ڏئي رهيو آهي.
اسرائيل ۽ ڀارت اسلام آباد ۾ انهن ڳالهين جي انعقاد جي خلاف هئا، ان ڪري لڳي ٿو ته هو ان سلسلي ۾ رستو روڪي رهيا آهن. ڪجهه مبصرن جو چوڻ آهي ته ٽرمپ هڪ ڪاروباري شخص آهي، جيڪو صدارتي عهدي کي پنهنجي ڪاروباري منافعي لاءِ استعمال ڪري رهيو آهي. اي
B. هو ايران سان معاهدو ڪن يا نه ڪن پر آمريڪي عوام سندن خلاف ٿي ويو آهي ۽ ڪجهه آمريڪي سينيٽر به سندن مواخذي جو مطالبو ڪري رهيا آهن ۽ جيڪڏهن ائين ٿيو ته ايران کي ضرور فائدو ٿيندو. جيتريقدر پاڪستان جو تعلق آهي ته اهو ثالث طور ڪامياب رهيو آهي ۽ پاڻ کي دنيا ۾ هڪ امن پسند قوم طور ثابت ڪيو آهي.
