Gallup پاڪستان جي ڪاروباري اعتماد جي سروي موجب، 2026 جي پهرين ٽه ماهي دوران، توانائي جي وڌندڙ قيمتن ۽ علائقائي جيو پوليٽيڪل ڇڪتاڻ جي اثرن سبب پاڪستان جي نجي شعبي جي ڪاروباري اعتماد ۾ نمايان گهٽتائي آئي آهي.
Gallup پاڪستان جو 17 هين ٽه ماهي ڪاروباري اعتماد سروي اپريل 2026 ۾ ڪيو ويو آهي، جيڪو سڄي ملڪ جي 510 ڪاروباري ادارن جي راءِ تي ٻڌل آهي.
سروي موجب موجوده ڪاروباري صورتحال، مستقبل جا امڪان ۽ ملڪ جي معاشي رخ سان لاڳاپيل سمورا اهم اشارا ناڪاري آهن.
صرف 41 سيڪڙو ڪاروبار پنھنجي موجوده عملن کي ‘سٺو’ يا ‘ڏاڍو سٺو’ قرار ڏنو، گذريل ٽه ماهي کان 13 سيڪڙو هيٺ، جڏهن ته مجموعي مثبت رجحان 27 سيڪڙو هيٺ هو، گذريل چوٿين جي مثبت رجحان جي مقابلي ۾ مايوسي ظاهر ڪري ٿي.
ڪاروبار مستقبل جي باري ۾ وڌيڪ مايوسي وارا آهن ۽ 57 سيڪڙو ڪاروبار مستقبل بابت منفي خدشات جو اظهار ڪيو، جڏهن ته صرف 43 سيڪڙو اميد ظاهر ڪئي ته مستقبل ۾ شيون بهتر ٿينديون.
خالص مستقبل جي ڪاروباري اعتماد جو سکور گذريل ٽه ماهي کان 25٪ گهٽجي ويو، وڌندڙ غير يقيني صورتحال ۽ ڪاروباري سرگرمي ۾ سستي جو اشارو آهي.
ملڪ جي مجموعي هدايت بابت ڪاروباري اعتماد گذريل ٽه ماهي ۾ منفي 8 سيڪڙو جي مقابلي ۾ منفي 32 سيڪڙو تائين وڌي ويو آهي.
سروي موجب ڪاروباري جذبا واضح طور تي منفي زون ۾ داخل ٿي ويا آهن، جيڪو معاشي رجحان جي حوالي سان واپاري برادري ۾ وڌندڙ مايوسي جو عڪاسي آهي. ساختي چئلينج نجي شعبي تي دٻاءُ وڌندا رهيا. 37 سيڪڙو ڪاروبار افراط زر کي سڀ کان وڏو مسئلو قرار ڏنو، جڏهن ته 25 سيڪڙو ايندھن ۽ پيٽرول جي قيمتن کي بنيادي چئلينج قرار ڏنو، وڌندڙ قيمتن جي دٻاء کي ظاهر ڪري ٿو.
توانائي جي عدم دستيابي پڻ هڪ سنگين مسئلو آهي ۽ 57 سيڪڙو ڪاروبار لوڊشيڊنگ جي شڪايت ڪن ٿا، جيڪا گذريل ٽه ماهي جي ڀيٽ ۾ 15 سيڪڙو وڌيڪ آهي. وڌندڙ خرچ ڪاروبار لاءِ سڀ کان وڏو آپريشنل خطرو آهي.
62 سيڪڙو شرڪت ڪندڙن مهانگائي ۽ پيداوار جي قيمت کي سڀ کان اهم مسئلو قرار ڏنو. معاشي گورننس تي اعتماد ۾ پڻ گهٽتائي آئي آهي ۽ 46 سيڪڙو شرڪت ڪندڙن حڪومتي ڪارڪردگي ۾ خرابي جو اشارو ڏنو، جڏهن ته صرف 33 سيڪڙو راءِ ڏني ته ان ۾ بهتري آئي آهي. سروي ۾ علائقائي صورتحال، خاص طور تي وچ اوڀر ۾ ڇڪتاڻ، ملڪ جي ڪاروباري ماحول تي اثرن کي به نمايان ڪيو ويو.
اٽڪل 81 سيڪڙو ڪاروبار منفي اثرن جي رپورٽ ڪئي، خاص طور تي اعلي توانائي ۽ ايندھن جي قيمتن جي ڪري. اٽڪل 58 سيڪڙو تنظيمن ٻڌايو ته توانائي جي قيمتن ۾ اضافو ۽ 73 سيڪڙو مجموعي خرچن ۾.
مستقبل جي حوالي سان 76 سيڪڙو واپارين جو خيال آهي ته جيڪڏهن خطي ۾ غير يقيني صورتحال برقرار رهي ته ايندڙ ٽن مهينن ۾ صورتحال وڌيڪ خراب ٿي سگهي ٿي.
رپورٽ موجب پاڪستان جو ڪاروباري ماحول هن وقت اندروني معاشي دٻاءُ ۽ علائقائي ۽ جاگرافيائي ڇڪتاڻ سبب غير يقيني صورتحال کي منهن ڏئي رهيو آهي.
جيتوڻيڪ ڪجهه شعبا اڃا تائين لچڪ ڏيکاري رهيا آهن، مجموعي رجحان ويجهي مستقبل ۾ معيشت جي استحڪام جي خطرن کي ظاهر ڪري ٿو.
گيلپ پاڪستان جي ايگزيڪيوٽو ڊائريڪٽر بلال آءِ گيلاني موجب سمورن وڏن اشارن ۾ هڪ ئي وقت ۾ گهٽتائي ان ڳالهه جي واضع نشاني آهي ته پرڏيهي قيمتن جي دٻاءُ سبب واپاري برادري ۾ مايوسي وڌي رهي آهي.
