ايران سان جاري جنگ آمريڪي ڊپارٽمينٽ آف ڊفينس کي سخت مالي دٻاءُ ۾ وجهي ڇڏيو آهي، فوج کي ايندڙ ڪجهه هفتن ۾ فنڊ ختم ٿيڻ جو خطرو آهي ڇو ته جنگي خرچ اربين ڊالرن تائين پهچي ويندا.
واشنگٽن پوسٽ جي رپورٽ موجب صدر ڊونلڊ ٽرمپ پاران ايران خلاف فوجي ڪارروائي تيز ڪرڻ ۽ جنگ بندي ختم ڪرڻ کانپوءِ صورتحال وڌيڪ خراب ٿي وئي.
رپورٽ ۾ چيو ويو آهي ته وائيٽ هائوس ڪانگريس کان ايران جنگ جي خرچن کي پورو ڪرڻ لاءِ 67 بلين ڊالرز جو هنگامي دفاعي فنڊ منظور ڪرڻ لاءِ چيو آهي پر ريپبلڪن ۽ ڊيموڪريٽڪ ميمبرن وچ ۾ اختلافن سبب ان تي اڃا تائين اتفاق نه ٿي سگهيو آهي.
هوڏانهن ايوان صدر ڪجهه ڏينهن ۾ هڪ مهيني جي موڪلن تي هلي رهيو آهي، جنهن ڪري اضافي دفاعي بجيٽ جي منظوري ۾ وڌيڪ دير ٿي سگهي ٿي، جڏهن ته بچاءَ وارو وزير به اسيمبلي ميمبرن جي سوالن کي منهن ڏئي رهيو آهي.
اڳوڻي آمريڪي دفاعي عملدارن جو چوڻ آهي ته پينٽاگون مالي مجبورين جي ڪري ڪيتريون ئي فوجي مشقون ۽ تربيتي سرگرميون محدود يا منسوخ ڪري ڇڏيون آهن، جڏهن ته آپريشن جاري رکڻ لاءِ بجيٽ مان فنڊ ٻين منصوبن ڏانهن منتقل ڪيا پيا وڃن.
جاري فوجي آپريشن لاءِ آمريڪي بحري ۽ هوائي فوج جي بجيٽ هن مهيني جي آخر تائين ختم ٿيڻ جو امڪان آهي ڇاڪاڻ ته ايران جي خلاف آپريشنز لاءِ وچ اوڀر ۾ وڏي تعداد ۾ جنگي جهاز، بمبار ۽ بحري جهاز مقرر ڪيا ويا آهن.
پينٽاگون ڪانگريس کان پڇيو آهي ته 4.3 بلين ڊالر ٽريننگ پروگرامن مان منتقل ڪيا وڃن ۽ نئين هٿيارن جي خريداري تي فوري جنگ جي ضرورتن تي خرچ ڪيو وڃي، پر هن درخواست تي اڃا تائين ڪو به فيصلو نه ڪيو ويو آهي.
وائيٽ هائوس جي بجيٽ ڊائريڪٽر رسل ووٽ چيو آهي ته ايران جنگ تي هن وقت تائين 30 ارب ڊالر خرچ ٿي چڪا آهن، پر آزاد دفاعي تجزيه نگارن جو چوڻ آهي ته اصل خرچ ان کان به وڌيڪ آهي.
دفاعي تجزيه نگارن وڌيڪ چيو ته هن اندازي ۾ وچ اوڀر ۾ آمريڪي فوجي اڏن کي ايران جي حملن کان نقصان ۽ انهن جي ٻيهر اڏاوت جو خرچ شامل ناهي.
ڪانگريس جي ڪيترن ئي ميمبرن خدشن جو اظهار ڪيو آهي ته آمريڪي هٿيارن جو ذخيرو تيزي سان ختم ٿي رهيو آهي جڏهن ته ايران خلاف بار بار حملن ۾ هزارين جديد ميزائل ۽ گائيڊڊ بم استعمال ڪيا ويا آهن.
ڪانگريس جي عورت بيٽي ميڪ ڪولم ، هڪ ڊيموڪريٽ ، چيو ته قانون سازن کي اهو ڄاڻڻ جو حق آهي ته پينٽاگون ڪهڙا هٿيار خريد ڪرڻ چاهي ٿو ۽ ڇو ته اهي نئين دفاعي بجيٽ تي ذميوار فيصلا ڪري سگهن ٿا.
ٻئي طرف دفاع واري سيڪريٽري پيٽ هيگسٿ گذريل مهيني دعويٰ ڪئي هئي ته آمريڪي هٿيارن جو ذخيرو مضبوط آهي ۽ ان ۾ مسلسل اضافو ٿي رهيو آهي، پر رپورٽ موجب پينٽاگون جي اندروني حلقن ۾ صورتحال تي سخت خدشا آهن.
موجوده مالي سال لاءِ آمريڪا جي ڪل دفاعي بجيٽ اٽڪل 1 ٽريلين ڊالر آهي، جڏهن ته ٽرمپ انتظاميه مالي سال 2027 لاءِ 1.5 ٽريلين ڊالر جي رڪارڊ دفاعي بجيٽ جي درخواست ڪئي آهي.
بهرحال، ڪانگريس ۾ ان تجويز تي سخت اختلاف آهن. ڪيترن ئي ريپبلڪن ۽ ڊيموڪريٽس جو چوڻ آهي ته دفاعي خرچن ۾ ايترو وڏو اضافو، جنهن تي 39 ٽريلين ڊالرن کان وڌيڪ قومي قرض آهي، خاص طور تي اهڙي جنگ لاءِ جنهن جي عوامي حمايت ختم ٿي رهي آهي.
ياد رهي ته هڪ تازي سروي موجب رڳو 28 سيڪڙو آمريڪي شهرين جو خيال آهي ته ايران خلاف جنگ صحيح فيصلو هو جڏهن ته 68 سيڪڙو ان کي غير ضروري سمجهن ٿا. اها شرح افغانستان جنگ جي آخري سالن ۾ عوامي مخالفت جي برابر سمجهي وڃي ٿي.
