رياض: سعودي عرب ۽ ترڪي ريلوي ۽ لاجسٽڪ شعبن ۾ تعاون جي لاءِ اهم ياداشتن تي صحيحون ڪيون آهن، جن کي تاريخي حجاز ريلوي جي بحاليءَ لاءِ هڪ اهم پيش رفت قرار ڏنو پيو وڃي.
سعودي ميڊيا موجب سعودي ٽرانسپورٽ ۽ لاجسٽڪ واري وزير صالح الجاسر ۽ ترڪي جي ٽرانسپورٽ ۽ انفراسٽرڪچر واري وزير عبدالقادر اوغلو رياض ۾ هڪ تقريب ۾ مختلف شعبن ۾ تعاون جي معاهدن تي صحيحون ڪيون.
رپورٽن مطابق، معاهدو هڪ وسيع علائقائي منصوبي جو حصو آهن، جنهن جو مقصد هڪ جديد زميني واپاري ڪوريڊور قائم ڪرڻ آهي جيڪو نار ملڪن کي ترڪي، شام ۽ اردن ذريعي يورپ سان ڳنڍيندو. ان منصوبي سان خطي ۾ واپار، سياحت ۽ نقل و حمل جا نوان موقعا پيدا ٿيڻ جي اميد آهي.
سعودي ميڊيا جو چوڻ آهي ته تازو مهينن ۾ ترڪي، شام ۽ اردن جي وچ ۾ رابطن جي نتيجي ۾ سرحد پار ريلوي ۽ ٽرانسپورٽ انفراسٽرڪچر جي بحالي لاءِ گڏيل روڊ ميپ تيار ڪيو ويو آهي. ان منصوبي تحت ايندڙ چئن پنجن سالن ۾ اهم ريلوي لنڪس کي ٻيهر فعال ڪرڻ جو ڪم ڪيو ويندو.
ترڪي اڳ ۾ ئي شام جي سرحد جي ويجهو ريلوي لائين جي بحالي شروع ڪري چڪو آهي جيڪي گذريل 15 سالن کان بند هئا.
منصوبي موجب، ريلوي نيٽ ورڪ ترڪي کان ڏکڻ يورپ ڏانهن ويندي ۽ پوء حلب ۽ دمشق جي مکيه شهرن مان اردن جي راڄڌاني عمان ۽ عقبه جي ريڊ سمنڊ جي بندرگاهه تائين.
هن ڪوريڊور جو مقصد يورپ ۽ نار ملڪن جي وچ ۾ سامان ۽ مسافرن جي نقل و حمل لاء هڪ تيز، سستي ۽ موثر متبادل فراهم ڪرڻ آهي.
ترڪي جي ٽرانسپورٽ واري وزير عبدالقادر اوگلو تازو اعلان ڪيو ته تاريخي حجاز ريلوي کي جديد لائينن سان گڏ ترقي ڪرڻ لاءِ منصوبا غور هيٺ آهن، انهي سان گڏ ان کي مستقبل ۾ سلطنت عمان تائين وڌائڻ لاءِ. هن جي مطابق، هي اقدام هندي وڏي سمنڊ تائين سڌو رستو فراهم ڪندو ۽ آبنائے هرمز تائين هڪ متبادل واپاري رستي طور پڻ اهم ڪردار ادا ڪري سگهي ٿو.
ياد رهي ته حجاز ريلوي 1900ع کان 1908ع جي وچ ۾ عثماني سلطنت جي دور ۾ خليفي سلطان عبدالحميد دوم جي حڪم تي ٺاهي وئي هئي. اهو منصوبو پنهنجي وقت جي سڀ کان وڏي انفراسٽرڪچر منصوبن مان هڪ هو ۽ ان جو مقصد استنبول کي ريل ذريعي مديني سان ڳنڍڻ هو.
مورخن جي مطابق، منصوبي کي ان عرصي دوران برطانيه ۽ فرانس جي مخالفت جو سامنا پڻ ڪيو ويو، ڇاڪاڻ ته ان کي خطي ۾ عثماني اثر کي مضبوط ڪرڻ جي ڪوشش طور ڏٺو ويو.
ماهرن موجب جيڪڏهن اهو منصوبو مڪمل ٿي ويو ته ان سان نه رڳو تاريخي حجاز ريلوي جي بحالي ٿيندي پر وچ اوڀر، نار ملڪن ۽ يورپ جي وچ ۾ واپاري رابطن کي به هڪ نئون رخ ملندو.
