ڊوگرا راڄ خلاف جدوجهد جي علامت ڪشمير شهيدن جو ڏهاڙو اڄ پاڪستان سميت سڄي دنيا ۾ عقيدت ۽ احترام سان ملهايو پيو وڃي.
تفصيل موجب 13 جولاءِ 1931ع والاريل ڪشمير جي سياسي تاريخ جو اهم ۽ فيصلو ڪندڙ ڏينهن سمجهيو وڃي ٿو، جڏهن ڊوگرا حڪومت جي فوج سرينگر سينٽرل جيل ٻاهران ڪشميري مظاهرين تي انڌاڌنڌ فائرنگ ڪئي، جنهن جي نتيجي ۾ 22 ڪشميري مسلمان شهيد ۽ درجنين زخمي ٿي پيا.
اهي مظاهرا ڪشميري اڳواڻ عبدالقدير خان جي عدالت ۾ پيشي جي موقعي تي جيل ٻاهران گڏ ٿيا. جڏهن نماز جو وقت ٿيو ته هڪ نوجوان اذان ڏيڻ لڳو، پر ڊوگرا فوج کيس گوليون هڻي شهيد ڪري ڇڏيو. ان کان پوءِ ٻيو نوجوان اڳتي آيو ۽ اذان پوري ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي پر کيس به گوليون لڳيون.
اهڙي طرح هڪ کان پوءِ هڪ نوجوان اذان مڪمل ڪرڻ لاءِ اڳتي وڌيو ته فائرنگ ڪئي وئي، جنهن کانپوءِ فورسز ميڙ تي انڌاڌنڌ فائرنگ ڪئي.
اهو سانحو ڪشمير جي سياسي جدوجهد ۾ هڪ سنگ ميل سمجهيو وڃي ٿو، جنهن ڪشميري عوام ۾ سياسي شعور ۽ منظم تحريڪ کي هڪ نئون رخ ڏنو.
ڪشمير جي شهيدن جون قبرون اڄ به سرينگر ۾ خواجه نقشبند صاحب جي مزار جي احاطي ۾ موجود آهن، جتي هر سال ماڻهو سندن قربانين کي خراج عقيدت پيش ڪرڻ لاءِ ايندا آهن.
سؤ سلطنتون
ڪشمير جي شهيدن جي ڏينهن تي صدر 1931ع جي 22 شهيدن کي خراج عقيدت پيش ڪندي چيو ته ڪشميري عوام جون قربانيون تاريخ جو روشن باب آهن، پاڪستان ڪشميري عوام جي حق خوداراديت جي ڀرپور حمايت جاري رکندو.
آصف علي زرداري مطالبو ڪيو ته ڀارت والاريل ڄمون ۽ ڪشمير ۾ ظلم ۽ جبر فوري طور بند ڪري، والاريل ڪشمير ۾ انساني حقن جون ڀڃڪڙيون فوري طور بند ڪيون وڃن، سمورن سياسي قيدين کي آزاد ڪيو وڃي ۽ فوجي محاصرو ختم ڪيو وڃي، ڀارت والاريل ڪشمير جي آبادي جي تناسب کي تبديل ڪرڻ جون ڪوششون بند ڪري.
صدر چيو ته 5 آگسٽ 2019ع جا ڀارتي هڪ طرفي قدم غير قانوني هئا، عالمي برادري والاريل ڪشمير ۾ انساني حقن جي تحفظ لاءِ ڪردار ادا ڪري، ڄمون ۽ ڪشمير تڪرار جو حل ڪشميري عوام جي خواهشن ۽ گڏيل قومن جي قراردادن موجب ٿيڻ گهرجي.
صدر زرداري چيو ته پاڪستان هر حال ۾ ڪشميري ڀائرن سان گڏ بيٺل رهندو.
وزير اعظم
ڪشمير جي شهيدن جي ڏهاڙي جي موقعي تي پنهنجي پيغام ۾ وزيراعظم محمد شهباز شريف چيو ته 13 جولاءِ 1931ع تي سرينگر ۾ ڊوگرا حڪومت جي فائرنگ ۾ شهيد ٿيندڙ 22 ڪشميرين جي قرباني ڄمون ۽ ڪشمير جي عوام جي سياسي شعور، وقار، بنيادي حقن ۽ سڃاڻپ جي جدوجهد ۾ هڪ تاريخي سنگ ميل ثابت ٿي.
وزيراعظم چيو ته ڪشمير جي شهيدن جو ڏهاڙو ڪشميري عوام جي عزم، حوصلي ۽ ثابت قدمي جي علامت آهي، جن پنهنجي حق خوداراديت جي ناقابل تسخير حق لاءِ نسل در نسل قربانيون ڏنيون آهن.
هن چيو ته والاريل ڄمون ۽ ڪشمير ۾ ڀارتي فوج جي وڏي موجودگي، سياسي جبر، من پسند گرفتارين، اظهار راءِ ۽ ميڊيا تي پابندين، آبادي ۽ سياسي ڍانچي کي تبديل ڪرڻ جي ڪوششن باوجود ڪشميري عوام جو حوصلو ڪمزور نه ٿيو آهي.
وزيراعظم چيو ته انساني حقن جي عالمي تنظيمن ۽ گڏيل قومن جي انساني حقن جي ادارن پاران اهڙن عملن جي نشاندهي ۽ مذمت ڪئي وئي آهي.
وفاقي گهرو وزير محسن نقوي، پنجاب جي وڏي وزير مريم نواز ۽ ٻين سياسي اڳواڻن پڻ 22 ڪشميري شهيدن کي سلام پيش ڪندي پنهنجا پيغام جاري ڪيا.
