ايران پاران آبنائے هرمز ۾ يورپي جنگي جهاز جي تعیناتي تي فيصلي واري ڪارروائي جو خطرو

ايران آبنائے هرمز ۾ يورپي ملڪن جي فوجي جهازن جي مقرري تي سخت ۽ فوري جواب ڏيڻ جي ڌمڪي ڏيندي چيو آهي ته هن اهم سامونڊي لنگهه جي حفاظت جو اختيار فقط ايران وٽ آهي. ايراني ميڊيا موجب ايران جي نائب پرڏيهي وزير ڪاظم غريب آبادي اهو بيان فرانس ۽ برطانيا پاران خطي ۾ جنگي جهاز موڪلڻ جي اعلان کانپوءِ جاري ڪيو. سماجي رابطن واري ويب سائيٽ ايڪس تي جاري ڪيل بيان ۾ ڪاظم غريب آبادي چيو ته جنگ هجي يا امن، رڳو ايران ئي هن آبنائي ۾ سلامتي برقرار رکي سگهي ٿو ۽ ڪنهن به ملڪ کي اهڙن معاملن ۾ مداخلت جي اجازت نه ڏني ويندي. هن چيو ته فرانس پنهنجو فليگ شپ ايئر ڪرافٽ ڪيريئر چارلس ڊي گال بحر احمر ۽ نار عدن ڏانهن موڪلڻ جو اعلان ڪيو آهي، جڏهن ته برطانيا به جهازن جي آزاد حرڪت کي برقرار رکڻ لاءِ جنگي جهاز موڪلڻ جو اشارو ڏنو آهي. ايراني نائب پرڏيهي وزير خبردار ڪيو آهي ته آبنائے هرمز جي چوڌاري ٻاهرين جنگي جهازن جي تعیناتي ۽ موجودگي، جيتوڻيڪ ان کي ٻيڙيءَ جو تحفظ چيو وڃي ٿو، دراصل بحران کي وڌائڻ، هڪ اهم آبي رستي کي ملٽري ڪرڻ ۽ خطي ۾ عدم استحڪام جي اصل سببن کي لڪائڻ جي ڪوشش آهي. هن ان ڳالهه تي زور ڏنو ته سامونڊي سلامتي کي صرف فوجي طاقت جي مظاهري سان يقيني نه ٿو بڻائي سگهجي، خاص طور تي اهي ملڪ جيڪي خود جارحيت ۽ ناڪابندي جي حمايت، شرڪت يا خاموش رهڻ سان مسئلي جو حصو بڻيل آهن. هن چيو ته خطي ۾ عدم استحڪام جو بنيادي سبب طاقت جو غيرقانوني استعمال، ساحلي رياستن کي مسلسل خطرو ۽ گڏيل قومن جي چارٽر ۾ ڏنل عالمي قانونن جي ڀڃڪڙي آهي. ڪاظم غريب آبادي جو چوڻ هو ته آبنائي هرمز خطي کان ٻاهر جي طاقتن جي گڏيل ملڪيت ناهي، پر اهو هڪ حساس آبي رستو آهي جيڪو ساحلي رياستن جي ويجهو واقع آهي. اهو ايران جو حق آهي ته هڪ ساحلي رياست جي حيثيت سان هن آبنائي تي ايران جي خودمختياري کي استعمال ڪري ۽ ان جو قانوني فريم ورڪ قائم ڪري. واضح رهي ته ايران پاران آبنائے هرمز کي بند ڪرڻ کانپوءِ عالمي لنگهه جي طور تي جهازن جي سلامتي ۽ آزاد آمدورفت جي حوالي سان فرانس ۽ برطانيا مختلف ملڪن جا گڏيل اجلاس منعقد ڪيا هئا ۽ انهن ملڪن جي فوجي عملدارن به ملاقات ڪئي هئي. ايران 28 فيبروري تي آمريڪا ۽ اسرائيل پاران اوچتو جنگ مسلط ڪرڻ کان پوءِ، خاص طور تي جارح ملڪن ۽ انهن جي اتحادين سان جڙيل مبينه طور تي ملڪن ڏانهن، خاص طور تي آبنائے هرمز کي شپنگ لاءِ بند ڪري ڇڏيو آهي، جڏهن ته تڪرار عالمي تيل جي قيمتن ۾ تيزي سان اضافو شروع ڪري ڇڏيو آهي. ٻئي طرف آمريڪا ايران جي ناڪابندي جي جواب ۾ آبنائے هرمز ۾ بندش جو اعلان ڪندي ايراني جهازن کي روڪڻ ۽ ڪجهه جهازن کي ضبط ڪرڻ جي دعويٰ ڪئي آهي.



Source link